Akıntı, Kaşıntı, Koku: Mantar mı Bakteriyel Vajinoz mu?

Doç. Dr. Senai Aksoy Son güncelleme: 12 Ekim 2026 B · Güçlü

Kısa cevap

Mantarda kaşıntı, yanma ve beyaz parçalı akıntı daha tipiktir. Bakteriyel vajinozda ise ince gri-beyaz akıntı ve balık kokusu öne çıkar. Belirtiler benzeyebilir; yalnızca şikayete göre ilaç seçmek doğru tedaviyi geciktirebilir. İlk kez anormal akıntı, kaşıntı veya koku varsa muayene gerekir. Gebelikte ya da yakınmalar tekrarladığında da hekime başvurun. Gerektiğinde pH ölçümü, mikroskopi veya laboratuvar testi yapılır.

Başlıca kaynaklar: CDC: Bakteriyel Vajinoz Tedavi Kılavuzu CDC: Vulvovajinal Kandidiyaz Kılavuzu CDC: Vajinal Belirtilerin Değerlendirilmesi

Eczane tezgâhında uzatılan etiketsiz bir krem tüpü ve kâğıt poşet
Reçetesiz krem veya fitil almadan önce akıntının nedeni araştırılmalıdır. Yapay zekâ ile üretilmiş temsili görsel
İçindekiler
  1. Akıntı, Kaşıntı ve Koku Ne Anlama Gelir?
  2. Mantar ve Bakteriyel Vajinoz Farkı
  3. Gardnerella ve Bakteriyel Vajinoz: Hijyen Eksikliği Değildir
  4. Trikomonas ve Sık Karışan Diğer Nedenler
  5. pH Ölçümü ve Tanıda Hangi Testler Kullanılır?
  6. Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Doktora Başvurulmalı?
  7. Gebelikte Akıntı, Kaşıntı ve Kokuya Yaklaşım
  8. Kendi Kendine Tedavinin Riskleri
  9. Dr. Aksoy’a sorulan sorular

Akıntı, Kaşıntı ve Koku Ne Anlama Gelir?

Her vajinal akıntı hastalık belirtisi değildir. Normal salgılar adet döngüsüne, yumurtlamaya ya da cinsel uyarılmaya göre değişebilir. Berrak, kaygan veya hafif beyaz akıntı bu değişimin bir parçası olabilir. Keskin koku, inatçı kaşıntı veya renk değişimi varsa nedeni araştırılmalıdır. Vajinanın dışındaki genital bölgede (vulvada) yanma ve idrar yaparken sızlama da değerlendirilir (CDC vajinal belirtiler).

Bu belirtilerde sık düşünülen nedenler vajinal mantar, bakteriyel vajinoz ve trikomonastır. Sert sabunlar, kokulu pedler ya da alerji de tahrişe yol açabilir. Şikayetin türü hekime yol gösterir. Muayene, vajinal asitliği gösteren pH ölçümü ve gerektiğinde diğer testler birlikte değerlendirilir (CDC vajinal belirtiler).

Mantar ve Bakteriyel Vajinoz Farkı

Vajinal mantarda temel yakınma şiddetli kaşıntı ve vulvada yanmadır; bakteriyel vajinozda ise balık kokusu ve ince, homojen akıntı öne çıkar. Bazen iki tablo aynı anda görülebilir.

Klinik ÖzellikVajinal Mantar (Kandidiyaz)Bakteriyel Vajinoz (BV)
Baskın yakınmaŞiddetli kaşıntı, vulvada yanma, kızarıklıkBalık kokusu (özellikle ilişki veya adet sonrası)
Akıntı kıvamı ve rengiBeyaz, kalın, çökelek veya kesilmiş süt gibi parçalıİnce, akışkan, gri-beyaz veya sulu
KokuGenellikle belirgin koku yokturTipik amin (bayat balık) kokusu
Vajinal pHGenellikle normal, 4,5’in altındaGenellikle yükselmiş, 4,5’in üzerinde
Altta yatan mekanizmaCandida mayalarının aşırı çoğalmasıKoruyucu bakterilerin azalıp diğer bakterilerin artması
Tedavi yaklaşımıMantara karşı krem veya fitilHekimin seçtiği ağızdan veya vajinal antibiyotik

Tablo tipik farkları gösterir; belirtiler her kişide aynı olmayabilir. Tanıda muayene ve test sonuçları birlikte kullanılır (CDC kandidiyaz; CDC BV).

Vajinal mantarın en sık nedeni Candida albicans adlı mayadır. Sık antibiyotik kullanımı, kontrolsüz diyabet ve bağışıklığın baskılanması riski artırabilir (CDC kandidiyaz). Egan ve Lipsky’nin 2000 tarihli incelemesinde, vakaların %80–90’ında bu türün etken olduğu belirtilir. Bu oran eski bir derlemeye aittir; diğer Candida türleri de enfeksiyon yapabilir (Egan ve Lipsky 2000).

Bakteriyel vajinoz, vajinadaki bakteri dengesinin değişmesiyle gelişir: laktobasil denen koruyucu bakteriler azalırken oksijensiz ortamda çoğalan diğer bakteriler artar. Cinsel ilişki ve partnerler arasındaki bakteri paylaşımı da bu tabloyla ilişkili olabilir (CDC BV; Vodstrcil 2025).

Gardnerella ve Bakteriyel Vajinoz: Hijyen Eksikliği Değildir

Kültür raporundaki Gardnerella vaginalis sonucu, şikayetler ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilir. Bu bakteri sağlıklı kadınlarda da bulunabilir. Tek başına pozitiflik BV tanısı koydurmaz; bu nedenle Gardnerella kültürü BV tanısı için önerilmez (CDC BV).

Bakteriyel vajinoz bir hijyen eksikliği değildir. Vajina içini yıkamak (vajinal duş) BV’nin tekrar etme riskini artırabilir. Tedavi ya da rahatlama için de önerilmez (CDC BV).

Tekrarlayan ve belirti veren BV’de erkek partnerin eşzamanlı tedavisi hekimle değerlendirilebilir. ACOG’un 2025 güncellemesi bazı hastalar için bunu önerir (ACOG klinik güncellemesi 2025). Bunun dışında erkek partnere rutin tedavi önerilmez (CDC BV). 2025’te yayımlanan bir çalışmada çiftler kurayla iki gruba ayrıldı; partner de tedavi edildiğinde BV 12 hafta içinde daha az tekrarladı. Ancak çalışma erken bitti ve yalnızca tek eşli kadın-erkek çiftlerini kapsadı. Bu yüzden sonuçlar farklı partner yapılarına veya daha uzun süreye doğrudan genellenemez (Vodstrcil 2025). (B - güçlü kanıt)

Kanıt kutusu: BV'de erkek partner tedavisi

NEJM dergisinde yayımlanan bu çalışmada katılımcılar ve araştırmacılar hangi tedavinin verildiğini biliyordu. Partner de tedavi edildiğinde 12 haftada tekrar 24/69 (%35) kadında görüldü; yalnız kadın tedavi edildiğinde bu sayı 43/68 (%63) oldu (Vodstrcil 2025).

Tüp bebek sürecinde vajinadaki bakteri topluluğunun (mikrobiyomun) yerini merak ediyorsanız vajinal mikrobiyom ve IVF yazımıza bakabilirsiniz.

Trikomonas ve Sık Karışan Diğer Nedenler

Akıntı sarı-yeşil, köpüklü ya da belirgin biçimde tahriş ediciyse tablo mantar ve bakteriyel vajinozun ötesinde olabilir.

Trichomonas vaginalis cinsel yolla bulaşan mikroskobik bir parazittir. Köpüklü sarı-yeşil akıntı, kötü koku, idrar yaparken yanma ve ilişkide ağrı yapabilir; bazı kişilerde ise belirtiler hafif kalır veya hiç görülmez. Trikomonas doğrulanırsa partnerlerin de eşzamanlı tedavi edilmesi gerekir (CDC trikomonas). (B - güçlü kanıt)

Akıntı ve kaşıntı rahim ağzı enfeksiyonlarında da görülebilir (Shroff 2023). Sık karışan diğer tablolar şunlardır:

  • Servisit ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar: Klamidya ve gonore rahim ağzını etkileyebilir; anormal kanama veya kasık ağrısı eşlik edebilir. Enfeksiyon rahim ve tüplere ilerlerse pelvik inflamatuvar hastalığa (PID) yol açabilir.
  • Alerjik reaksiyon ve kontakt dermatit: Kokulu pedler, kayganlaştırıcılar, prezervatif lateksi ya da sentetik iç çamaşırları enfeksiyon olmadan da yoğun kaşıntıya yol açabilir.
  • Fizyolojik akıntı: Adet döngüsünün ortasında, yumurtlama günlerinde artan şeffaf, uzayan ve kokusuz akıntı normaldir.
Akıntı görünümüDaha sık düşündürenlerNe zaman dikkat gerekir?
Beyaz, parçalı, kaşıntılıVajinal mantarİlk kez ortaya çıkıyorsa veya tekrarlıyorsa hekim kontrolü
İnce gri-beyaz ve balık kokuluBakteriyel vajinozGebelikte veya kasık ağrısı eşlik ediyorsa gecikmeyin
Sarı-yeşil, köpüklüTrikomonas veya birden fazla enfeksiyonTest gerekir; trikomonas doğrulanırsa partnerler eşzamanlı tedavi edilir
Kanlı veya kötü kokulu akıntı + kasık ağrısıServisit, pelvik inflamatuvar hastalık (PID)Vakit kaybetmeden acil veya aynı gün tıbbi değerlendirme

pH Ölçümü ve Tanıda Hangi Testler Kullanılır?

Hekim, benzer yakınmaların nedenini ayırmak için muayene ve uygun testleri kullanır (CDC 2021 genel kılavuzu).

Bakteriyel vajinoz tanısında Amsel kriterleri kullanılabilir (CDC BV). Dört kriterden en az üçü bulunursa klinik tanı desteklenir:

  1. Vajina duvarına homojen biçimde yapışan ince, grimsi-beyaz akıntı.
  2. Vajinal pH’ın 4,5’in üzerine çıkması.
  3. Pozitif amin testi (Whiff testi): Akıntıya potasyum hidroksit damlatıldığında tipik balık kokusu belirginleşir.
  4. Mikroskopide “ipucu hücreleri” (clue cells) görülmesi. Bunlar kenarlarına yoğun bakteri yapışmış vajina hücreleridir. (B - güçlü kanıt)

Vajinal mantarda pH çoğu zaman 4,5’in altındadır ve mikroskopta mantarın ipliksi yapıları (hifleri) veya tomurcuklanan maya hücreleri görülebilir. Belirtiler sürüyorsa negatif mikroskopi mantarı ya da trikomonası tamamen dışlamaz; ek test gerekebilir (CDC kandidiyaz; CDC vajinal belirtiler).

Ev tipi pH çubukları vajinal asitlik hakkında fikir verebilir. Ancak yüksek pH tek bir enfeksiyona özgü olmadığından mantar, bakteriyel vajinoz ve trikomonası tek başına ayırt edemez; sonuç yakınmalar ve gerektiğinde diğer testlerle birlikte değerlendirilir (CDC vajinal belirtiler).

Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Doktora Başvurulmalı?

İlk kez anormal akıntı, kaşıntı veya koku varsa muayene olmak gerekir. Gebelik şüphesinde ya da tedaviye rağmen süren veya tekrarlayan yakınmalarda da hekime başvurun (CDC vajinal belirtiler; CDC kandidiyaz).

Aşağıdaki durumlarda aynı gün tıbbi değerlendirme alınmalıdır:

  • Şiddetli veya giderek artan kasık ve alt karın ağrısı
  • Yüksek ateş, titreme veya genel durum bozukluğu
  • Gebelikte gelişen kanama, ağrı veya kötü kokulu akıntı
  • Adet dışı yoğun vajinal kanama
  • Doğum, düşük, kürtaj veya cerrahi girişim sonrasında ortaya çıkan kötü kokulu akıntı ve ateş

Üreme sağlığı ve çocuk isteği sürecinde geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar tüplerin sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle kadın kısırlığı değerlendirmesi kapsamında bu geçmiş mutlaka sorgulanır. Tüp bebek tedavisinde embriyo transferi sonrası veya erken gebelikte şüpheli akıntı görülürse embriyo transferi sonrası bakım rehberindeki güvenlik sınırları geçerlidir.

Gebelikte Akıntı, Kaşıntı ve Kokuya Yaklaşım

Gebelikte hormonlar vajinal akıntıyı doğal olarak artırır. Bu tek başına sorun değildir. Yoğun kaşıntı, vulvada yanma, belirgin balık kokusu ya da renk değişimi varsa hekim değerlendirmesi gerekir.

Gebelikte ilaç seçimi çok dikkatli yapılmalıdır:

  • Vajinal mantar enfeksiyonlarında gebelikte yalnızca 7 günlük topikal azol (vajinal krem veya fitil) tedavileri tercih edilir (CDC kandidiyaz).
  • Ağızdan alınan tek doz 150 mg flukonazol gebelikte önerilmez.
  • Gebelikte bakteriyel vajinoz ve trikomonas, erken doğum veya erken membran rüptürü (su gelmesi) ile ilişkili olabilir. Belirtisi olan gebelerde test ve tedavi önerilir; ilacı hekim seçer. Ancak tedavinin bu sonuçları azalttığı tutarlı biçimde gösterilmemiştir (CDC BV; CDC trikomonas). (B - güçlü kanıt)

Kendi Kendine Tedavinin Riskleri

Önceki mantar tanısı, yeni yakınmanın aynı nedenden olduğunu kanıtlamaz; rastgele ilaç kullanımı ise başka nedenlerin tanısını ve tedavisini geciktirebilir. Reçetesiz ilaçtan sonra yakınma sürüyorsa veya tedaviden sonraki iki ay içinde tekrarlıyorsa değerlendirme gerekir (CDC kandidiyaz). (B - güçlü kanıt)

Sık yapılan hatalar şunlardır:

  • Her kaşıntıyı mantar sanıp eczaneden rastgele fitil veya krem almak
  • Kötü koku için kulaktan dolma antibiyotik veya vajinal duş kullanmak
  • Doğal sanılarak sirke, sarımsak veya çay ağacı yağı gibi tahriş edici maddeleri vajinaya uygulamak
  • Hekim önerisi olmadan partnerle kontrolsüz ilaç paylaşımı yapmak

Dr. Aksoy’a sorulan sorular

Balık kokulu akıntı için doğrudan fitil veya ilaç kullanabilir miyim?

Balık kokulu akıntıda, nedenini öğrenmeden fitil kullanılmasını önermiyorum. Bu koku çoğunlukla mantardan değil, bakteriyel vajinoz dediğimiz bakteri dengesinin bozulmasından kaynaklanır. Mantar fitilleri bu durumda genellikle işe yaramaz. Bazı ürünler şikayetleri geçici olarak azaltırken asıl sorun devam edebilir.

Her kötü kokulu akıntı BV değildir; trikomonas gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da benzer belirtiler yapabilir. Özellikle ilk kez ortaya çıkan veya tekrarlayan yakınmalarda muayene ve gerektiğinde akıntı testiyle tanıyı netleştirmeyi tercih ederim.

BV doğrulanırsa ağızdan veya vajinal yoldan kullanılan uygun antibiyotiklerle tedavi edebiliriz. Her hastanın ağızdan ilaç kullanması gerekmez. Gebelikte veya kokuya kasık ağrısı, ateş ya da anormal kanama eşlik ediyorsa değerlendirmeyi geciktirmemek gerekir.

(CDC BV; CDC vajinal belirtiler)

Vajinadan yeşil akıntı gelmesi nasıl geçer?

Yeşil veya sarı-yeşil akıntı genellikle normal kabul ettiğimiz bir akıntı değildir. Kötü koku, yanma veya kaşıntı varsa enfeksiyon olasılığını düşünürüm. Cinsel yolla bulaşabilen trikomonas enfeksiyonu bazen köpüklü, kötü kokulu, yeşilimsi akıntıya neden olabilir. Bel soğukluğu ve klamidya gibi rahim ağzı enfeksiyonları da benzer şikayetler oluşturabilir.

Yalnızca akıntının rengine bakarak ilaç başlamayı doğru bulmuyorum. Önce muayeneyle akıntının nereden kaynaklandığını değerlendirir, gerekirse pH ölçümü ve enfeksiyon testleri isterim.

Tedavi nedene göre değişir. Trikomonas saptanırsa ağızdan uygun antibiyotiklerle tedavi gerekir. Eşin veya cinsel partnerin de tedavi edilmesi önemlidir; aksi halde enfeksiyon tekrar bulaşabilir.

Nedeni öğrenmeden mantar fitili veya vajinal temizleme ürünleri kullanılmasını önermiyorum. Bunlar asıl enfeksiyonu tedavi etmeyebilir. Kasık ağrısı, ateş veya anormal kanama varsa ya da hasta hamileyse değerlendirmeyi geciktirmemek gerekir.

(CDC trikomonas; Shroff 2023)

Kültürde Gardnerella vaginalis pozitif çıktı; tedavi olmam gerekir mi?

Hayır, yalnızca kültürde Gardnerella vaginalis üremesi her zaman tedavi gerektiği anlamına gelmez. Çünkü bu bakteri, hiçbir şikayeti olmayan sağlıklı kadınların vajinasında da bulunabilir. Benim için önemli olan kültürde bakterinin görülmesi değil, hastada gerçekten bakteriyel vajinoz olup olmadığıdır.

Örneğin balık kokusuna benzeyen kötü koku, ince gri-beyaz akıntı veya vajinal rahatsızlık varsa bakteriyel vajinozu düşünürüm. Tanıyı muayene bulguları ve gerektiğinde vajinal pH ölçümü ya da akıntının mikroskobik incelemesiyle değerlendiririm. Bakteriyel vajinoz doğrulanırsa uygun antibiyotik tedavisini öneririm.

Ancak hiçbir şikayeti olmayan bir kadında yalnızca Gardnerella pozitif çıktığı için antibiyotik başlamayı genellikle doğru bulmam. Gereksiz antibiyotik kullanımı vajinanın doğal bakteri dengesini olumsuz etkileyebilir.

Gebelikte veya gebelik öncesinde planlanan bazı jinekolojik işlemlerde değerlendirmeyi hastanın durumuna göre ayrıca yaparım. Ancak bu durumlarda bile tek başına pozitif kültür sonucu, mutlaka tedavi gerektiğini göstermez. Benim yaklaşımım, kültürde çıkan her bakteriyi tedavi etmek değil, gerçekten hastalığa neden olan durumu belirlemektir.

(CDC BV)

YazanDoç. Dr. Senai Aksoy· Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Üreme Tıbbı ve Yardımcı Üreme Teknikleri

Tıbbi inceleme: tupbebek.com Editöryal Ekip · Tıbbi Yayın Ekibiİnceleme: 12 Ekim 2026Son güncelleme: 12 Ekim 2026
Bilimsel inceleme ayrıntıları
Kaynakların son tarandığı tarih:
12 Ekim 2026
İnceleme kapsamı:
CDC 2021 cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar kılavuzu (BV, kandidiyaz, trikomonas ve vajinal belirtiler bölümleri), 2025 NEJM erkek partner tedavisi randomize çalışması (Vodstrcil ve ark.), ACOG 2025 klinik güncellemesi, Egan ve Lipsky 2000 (Candida tür dağılımı), Amsel kriterleri, gebelikte topikal azol güvenliği ve flukonazol kısıtlamaları.
Bu güncellemede:
24 Eylül 2026'da makale yapısı ve konuya özel hekim yanıtı için inceleme/onay kaydı oluşturuldu. 12 Ekim 2026'da özet ve gövde sadeleştirildi; partner tedavisi, öz tanı ve başvuru koşulları kaynaklarla karşılaştırıldı. Çalışma ayrıntıları kanıt kutusuna alındı, tekrarlayan görseller çıkarıldı. Mevcut hekim yanıtı korundu; aynı gün alınan iki gerçek hekim yanıtıyla SSS yenilendi. Doç. Dr. Senai Aksoy, bu revizyonun tıbbi incelemesini ve düzenlenmiş iki SSS yanıtının kullanımını 12 Ekim 2026'da onayladı. Aynı gün Gardnerella kültür sonucuyla ilgili üçüncü bir hekim yanıtı eklendi; partner çalışmasının ana sonucu kanıt kutusundan ana metne taşındı ve gövdede cümle akışı düzenlendi. ACOG 2025 güncellemesinin ilk atak için öneri içermediği görüldü; ilk atak cümlesi CDC 2021'e bağlandı. Gebelikte tedavi etkisi ve vajinal duş cümleleri CDC ifadesiyle eşleştirildi.

Kanıt durumu: B · Güçlü Sınırlı sayıda randomize kontrollü çalışma veya iyi tasarlanmış kohort çalışmaları

science

Kaynaklar

9 referans

  1. 1

    Vodstrcil LA, Plummer EL, Fairley CK et al. Male-Partner Treatment to Prevent Recurrence of Bacterial Vaginosis. New England Journal of Medicine (2025)

    Bilimsel yayın

  2. 2

    American College of Obstetricians and Gynecologists. Concurrent Sexual Partner Therapy to Prevent Bacterial Vaginosis Recurrence. Obstetrics & Gynecology (2025)

    Klinik rehber

  3. 3

    Centers for Disease Control and Prevention. Bacterial Vaginosis — STI Treatment Guidelines. CDC STI Treatment Guidelines (2021)

    Klinik rehber

  4. 4

    Centers for Disease Control and Prevention. Vulvovaginal Candidiasis — STI Treatment Guidelines. CDC STI Treatment Guidelines (2021)

    Klinik rehber

  5. 5

    Centers for Disease Control and Prevention. Trichomoniasis — STI Treatment Guidelines. CDC STI Treatment Guidelines (2021)

    Klinik rehber

  6. 6

    Shroff S. Infectious Vaginitis, Cervicitis, and Pelvic Inflammatory Disease. Medical Clinics of North America (2023)

    Bilimsel yayın

  7. 7

    Centers for Disease Control and Prevention. Diseases Characterized by Vulvovaginal Itching, Burning, Irritation, Odor or Discharge. CDC STI Treatment Guidelines (2021)

    Klinik rehber

  8. 8

    Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recommendations and Reports (2021)

    Klinik rehber

  9. 9

    Egan ME, Lipsky MS. Diagnosis of vaginitis. American Family Physician (2000)

    Bilimsel yayın

Paylaş Kopyalandı!

İlgili makaleler