Akraba Evliliği Neden Sakıncalı? Genetik Riskler, Hastalıklar ve Testler

Doç. Dr. Senai Aksoy Son güncelleme: 18 Kasım 2026 B · Güçlü

Kısa cevap

Akraba evliliği, aynı çekinik genin iki eşte birden bulunma olasılığını artırır. Ailede bilinen hastalık yoksa birinci kuzenlerin çocuklarında ciddi doğumsal anomali riski yaklaşık %4–6'dır. Akraba olmayan çiftlerde bu oran %2–3'tür. Bunlar ortalama tahminlerdir. İlk adım, gebelik öncesi genetik danışmanlık ve taşıyıcılık taramasıdır. İki eş aynı ciddi hastalığın taşıyıcısıysa gebelikte tanı testi veya PGT-M konuşulur.

Başlıca kaynaklar: Hamamy 2012: Consanguineous marriages preconception consultation Bittles ve Black 2010: Consanguinity and neonatal health ACMG 2021: Carrier screening practice resource De Rycke ve Berckmoes 2020: PGT-M review

Masada kâğıda kare ve dairelerle soy ağacı çizen eller; yanında bir bardak çay
Soy ağacı ve taşıyıcılık taraması, genetik danışmanlıkta riskin büyüklüğünü ve taramanın sınırlarını konuşmak için kullanılır. Yapay zekâ ile üretilmiş temsili görsel
İçindekiler
  1. Akraba Evliliği Neden Sakıncalı Sayılır? Çocuk Engelli Olur mu?
  2. Akraba Evliliği Nedir?
  3. Türkiye’de Akraba Evliliği Ne Kadar Yaygın?
  4. Genetik Risk Nasıl Artar?
  5. Hangi Hastalıkların Riski Artabilir?
  6. Genetik Danışmanlık ve Taşıyıcılık Taraması
  7. Ortak Hastalık Riski Taşıyan Çiftler — Hangi Seçenekler Var?
  8. Türkiye’de Yasal ve Klinik Çerçeve
  9. İlgili Konular

Akraba olan çiftlerin aklındaki temel soru kısadır: “Çocuğumuz hasta mı olur?” Yanıt, akrabalık derecesine ve aile öyküsüne göre değişir.

Akraba Evliliği Neden Sakıncalı Sayılır? Çocuk Engelli Olur mu?

Kısa cevap: Asıl risk, eşlerin aynı gizli (çekinik) hastalık genini birlikte taşıma olasılığının artmasıdır. Çocukların büyük çoğunluğu sağlıklı doğar; hasta ya da engelli doğmak kural değildir. Ailede bilinen hastalık yoksa ciddi doğumsal anomali veya ağır genetik hastalık riski, birinci kuzenlerin çocuklarında yaklaşık %4–6’dır. Akraba olmayan çiftlerin çocuklarında bu oran %2–3’tür (Hamamy 2012). (B - güçlü kanıt)

SoruKısa yanıt
Neden risk artar?Ortak atadan gelen aynı çekinik gen değişikliği iki eşte birden bulunabilir. Çocuk bu değişikliği hem anneden hem babadan alırsa hastalık ortaya çıkar.
Hangi sonuçlar görülebilir?Talasemi (Akdeniz anemisi), SMA (spinal müsküler atrofi), bazı metabolizma hastalıkları, kalıtsal işitme ve görme kayıpları gibi çekinik hastalıklar görülebilir. Ayrıntılı liste aşağıdadır.
Bebek kaybı riski artar mı?Birden çok toplumun çalışmalarını birleştiren bir meta-analizde, birinci kuzenlerin çocuklarında bebek ölümü açısından yaklaşık %1,1’lik ek risk bulundu. Bu farkın bir kısmı sosyoekonomik koşullar gibi genetik dışı etkenlerle de ilişkili olabilir (Bittles ve Black 2010).
En riskli akraba evliliği hangisi?Akrabalık yakınlaştıkça risk artar. Türkiye’de yasal olanlar arasında en yakını birinci kuzen evliliğidir. Hem anne hem baba tarafından akraba olan ya da kuşaklar boyu akraba evliliği yapılan ailelerde gerçek yakınlık daha fazladır. En belirleyici etken ise ailede bilinen bir kalıtsal hastalığın olmasıdır.
Ne yapılabilir?Gebelikten önce genetik danışmanlık ve taşıyıcılık taraması. İki eş aynı hastalığın taşıyıcısıysa gebelikte tanı testleri veya tüp bebekte PGT-M konuşulur.

Akraba Evliliği Nedir?

Akraba evliliği, aralarında kan bağı bulunan kişilerin evlenmesidir. Tıpta konsanguinite denir; en sık görülen türü kuzen evliliğidir.

Ortak atalardan gelen genleri paylaştığınız için, tek kopya halinde sessiz kalan çekinik (otozomal resesif) bir değişikliğin iki eşte birden bulunma olasılığı artar (B - güçlü kanıt). Akraba evliliği yeni bir hastalık üretmez. Yalnızca ailede var olan çekinik genlerin bir araya gelme ihtimalini yükseltir. Tek kopya taşıyan kişi, diğer gen kopyası çalıştığı için genellikle sağlıklıdır.

Biyolojik yakınlık ile yasanın yasakladığı hısımlık aynı şey değildir. Kuzen evliliği, Türk Medeni Kanunu’ndaki evlilik yasakları arasında yer almaz.

Türkiye’de Akraba Evliliği Ne Kadar Yaygın?

Sağlık Bakanlığı verilerine dayanan ve 4.913 kişiyle yapılan 2013 ulusal araştırmasında, 15–65 yaş arası daha önce evlenmiş kadınlarda akraba evliliği sıklığı %18,5 bulundu. Bunların %57,8’i birinci kuzen evliliğiydi (Kaplan 2016).

Amca, dayı, hala veya teyze çocuğu olan birinci kuzenler “birinci derece akraba” sayılmaz. Tıpta birinci derece akraba denince anne, baba, çocuk ve kardeş anlaşılır. Medeni Kanun’da ise derece, hısımları bağlayan doğum sayısıyla belirlenir. Bu hesapla kardeş ikinci, amca, dayı, hala veya teyze ile yeğen üçüncü, birinci kuzen dördüncü derece kan hısımıdır.

Genetik Risk Nasıl Artar?

İki kişi aynı çekinik hastalık için taşıyıcıysa, her gebelikte çocuğun etkilenme olasılığı %25’tir. Akraba evliliğinde artan, bu %25 değil, iki kişinin aynı varyantı birlikte taşıma olasılığıdır (B - güçlü kanıt).

Otozomal resesif kalıtımı gösteren Punnett karesi: iki taşıyıcı ebeveynden (Aa × Aa) dört olası kombinasyon; AA etkilenmemiş (%25), iki Aa etkilenmemiş taşıyıcı (%50), aa etkilenmiş (%25).

Şematik gösterimdir. Her iki eş aynı otozomal resesif hastalık için taşıyıcıysa, her gebelikte çocuk %25 olasılıkla etkilenir, %50 olasılıkla etkilenmemiş taşıyıcı olur, %25 olasılıkla etkilenmez ve taşıyıcı da olmaz.

Sağlıklı insanların birçoğu, farkında olmadan en az bir çekinik hastalık varyantı taşır. Hastalığın ortaya çıkması için çocuğun aynı genin bozuk kopyasını hem anneden hem babadan alması gerekir. Akraba olmayan iki kişinin aynı nadir varyantı taşıması daha seyrektir; buna karşılık ortak büyükanne veya büyükbabası olan kuzenlerde bu ihtimal yükselir.

Genetik Yakınlık Nasıl Hesaplanır?

Akrabalık yakınlaştıkça paylaşılan ortak DNA oranı da artar. Aşağıdaki oranlar beklenen ortalamayı gösterir; aynı ailede gerçek pay bu ortalamadan sapabilir.

Akrabalık derecesiYaklaşık paylaşılan ortak DNA (beklenen ortalama)
Ebeveyn–çocuk veya kardeşler%50
Amca, dayı, hala, teyze ile yeğen%25
Birinci kuzenler (öz kuzenler)%12,5 (1/8)
İkinci kuzenler%3,125
Üçüncü kuzenler%0,78

Tablodaki ilk iki satırdaki yakınlıklar Türkiye’de evlilik yasağı kapsamındadır. Yasağın dışında kalan birinci kuzenler, ortak atalardan gelen genetik bilginin yaklaşık sekizde birini (%12,5) paylaşır.

Genel Risk Ne Kadardır?

Ailede bilinen bir genetik hastalık yoksa danışmanlıkta şu karşılaştırma kullanılır (Hamamy 2012) (B - güçlü kanıt):

  • Toplumda: Akraba olmayan çiftlerin çocuklarında ciddi doğumsal anomali veya ağır genetik hastalık riski yaklaşık %2–3’tür.
  • Birinci kuzen evliliklerinde: Bu risk çoğu zaman yaklaşık %4–6 olarak söylenir. Hamamy, artışı toplum riskinin üzerine eklenen yaklaşık 1,7–2,8 puan olarak da aktarır; artışın büyük bölümü çekinik hastalıklara bağlanır.

Bu oran ortalama bir tahmindir; ciddi anomali görülmeme olasılığının yaklaşık %94–96 olduğunu gösterir. Ailede etkilenmiş bir kişi, daha yakın akrabalık veya kuşaklar boyu tekrarlayan akraba evliliği varsa risk bu aralığın üzerine çıkabilir. Hamamy, oranın çalışmaya ve topluma göre değiştiğini, tek bir çift için kesin hesaplanamadığını belirtir.

Hangi Hastalıkların Riski Artabilir?

Riski artan grup, her iki ebeveynden de varyant geçmesi gereken çekinik hastalıklardır; bunların tek nedeni akraba evliliği değildir. Ailede hangi varyantın taşındığına göre sık konuşulanlar şunlardır:

  • Hemoglobinopatiler: β-talasemi (Akdeniz anemisi), orak hücre anemisi ve α-talasemi.
  • Nöromüsküler hastalıklar: Spinal müsküler atrofi (SMA). Tarama hastalığın seyrini değiştirmez ama iki taşıyıcıyı gebelikten önce görünür kılar. Etkilenmiş çocukta seyir, hastalık tipine ve tedaviye erişime göre değişir.
  • Kalıtsal metabolizma hastalıkları: Fenilketonüri (PKU), konjenital adrenal hiperplazi, galaktozemi ve lizozomal depo hastalıkları.
  • İşitme ve görme: GJB2 değişikliğine bağlı kalıtsal işitme kaybı ve bazı retina hastalıkları.
  • Diğer: Kistik fibrozis ve bazı primer immün yetmezlikler.

Bu liste bir tanı kataloğu değildir; ailede bilinen bir hastalık varsa genel panelden önce o hastalığın moleküler doğrulaması yapılır.

Genetik Danışmanlık ve Taşıyıcılık Taraması

Gebelik Öncesi Genetik Danışmanlık

İlk adım, gebelik oluşmadan önce tıbbi genetik görüşmesidir (B - güçlü kanıt). Görüşmede genellikle şunlar ele alınır:

  • En az üç kuşağı içeren soy ağacı (pedigri);
  • Açıklanamayan bebek kaybı, erken çocuk ölümü veya gelişimsel ve bedensel engellilik;
  • Çiftin köken aldığı bölgede sık görülen hastalıklar;
  • Hangi testin gerektiği ve sonucun ne anlama geldiği.

Taşıyıcılık Taraması Seçenekleri

Kan örneğiyle yapılan taramada iki yol izlenir:

  1. Hedeflenmiş tarama: Toplumda sık görülen veya ailede bilinen hastalıkları kapsar (ACOG 2017). Talasemi ve SMA, Türkiye’de bu görüşmelerde sık geçen örneklerdendir; ailede özel bir hastalık varsa test doğrudan o gene yönelir.
  2. Genişletilmiş taşıyıcılık taraması (ECS): Yüzlerce çekinik geni aynı anda tarayan paneldir (Gregg 2021). Bilinen bir hastalık yoksa yakın akraba evliliğinde bir seçenek olarak konuşulabilir. Bu durumda panelin kapsamı ve olası sonuçların nasıl yönetileceği test öncesinde anlatılır. 2026 ESHRE kongre özeti, yardımcı üreme bağlamında ECS’nin gebelik öncesi konuşulmasını, katılımın bilgilendirilmiş olmasını ve artık riskin açıklanmasını vurgular (ESHRE 2026 özeti). Özet, akraba evliliğini ayrıca ele almaz.

Taramada varyant çıkmaması riski sıfırlamaz; kalan riske artık risk denir (B - güçlü kanıt). Negatif sonuç, paneldeki hastalıklar için ortak taşıyıcılık ihtimalini azaltır; ancak panel dışındaki genleri, kromozom bozukluklarını ve yapısal anomalileri dışlamaz.

Ortak Hastalık Riski Taşıyan Çiftler — Hangi Seçenekler Var?

Testlerde her iki eş aynı çekinik hastalık için taşıyıcı çıkarsa, her gebelikte:

  • %25 olasılıkla çocuk etkilenir,
  • %50 olasılıkla çocuk etkilenmemiş taşıyıcı olur,
  • %25 olasılıkla çocuk etkilenmez ve taşıyıcı da olmaz.

Akraba olmak bu olasılıkları tek başına geçerli kılmaz; testte aynı hastalık için iki taşıyıcı saptanması gerekir. Hesap her gebelikte yeniden başlar: önceki çocuğun durumu sonraki gebeliğin riskini değiştirmez. Bu durumda iki tıbbi yol konuşulur: doğal gebelik ve prenatal tanı ya da tüp bebek ve PGT-M.

Ev kütüphanesinde koltukta oturan bir çift, kadının elindeki açık bir kitaba bakıyor.

Seçenekler arasında doğal gebelik ve prenatal tanı, tüp bebek ve PGT-M, yasal olduğu ülkelerde donör gamet, evlat edinme ve çocuk sahibi olmama yer alır. Karar çiftin değerlerine, taşınan hastalığın ağırlığına ve uygulanabilirliğe göre verilir. (Kaynak: Gregg ve ark., 2021; ESHRE PGT önerileri)

1. Doğal Gebelik ve Prenatal Tanı

Çift kendiliğinden gebe kaldığında, bebeğin genetik durumu gebelik sırasında incelenebilir:

  • Koryon villus örneklemesi (CVS): Gebeliğin 10–13. haftalarında plasentadan örnek alınır.
  • Amniyosentez: Genellikle 15. haftadan sonra, bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan örnek alınır.

Bebek etkilenmişse gebeliğin sürmesi veya sonlanması, hastalığın ağırlığına, gebelik haftasına, ailenin değerlerine ve yürürlükteki mevzuata göre ailenin vereceği bir karardır.

2. Tüp Bebek ve PGT-M (Preimplantasyon Genetik Tanı)

PGT-M (preimplantasyon genetik tanı), bilinen tek gen hastalığı için embriyoyu transferden önce inceler (De Rycke 2020) (B - güçlü kanıt).

Yöntem, hedeflenen hastalık açısından etkilenmemiş embriyoyu seçmeye yarar; hastalığı ortadan kaldırmaz ve yanlış sonuç ihtimali sıfır değildir. Gebelik oluşursa olağan gebelik izlemi sürer; hedef hastalık için doğrulayıcı prenatal tanı seçeneği de genetik danışmanlıkta konuşulmalıdır (ESHRE PGT önerileri).

Süreç beş aşamada ilerler:

  1. Aileye özel hazırlık: Çiftten ve gerekirse diğer aile bireylerinden DNA alınarak hastalığa özgü inceleme planı (prob tasarımı) kurulur.
  2. Tüp bebek: Yumurtalar toplanıp spermle döllendikten sonra embriyolar 5–6. güne, yani blastokist aşamasına kadar izlenir.
  3. Biyopsi: Blastokistin dış hücre tabakasından (trofoektoderm) birkaç hücre alınır ve embriyo genellikle dondurulur.
  4. İnceleme: Doğrudan varyant analizi ve Karyomapping gibi bağlantı yöntemleri kullanılır (Schadwell 2025).
  5. Transfer: Hedef hastalık açısından etkilenmemiş embriyo rahme transfer edilebilir.

3. Diğer Seçenekler

  • Donör gamet: Bazı ülkelerde uygulansa da Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre yasaktır.
  • Evlat edinme veya çocuk sahibi olmama: Çiftin kendi kararıdır.

Türkiye’de Yasal ve Klinik Çerçeve

Türkiye’de akraba evliliği ve üreme genetiği uygulamaları şu kurallarla düzenlenir:

  • Hukuki durum: Türk Medeni Kanunu’nun 129. maddesi, üstsoy ile altsoy, kardeşler ve amca, dayı, hala veya teyze ile yeğen arasındaki evliliği yasaklar. Kuzen evliliği bu yasak kapsamına girmez (TMK Madde 129).
  • PGT-M: Sağlık Bakanlığı’nın Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Yönetmeliği’ne göre PGT-M, tanımlı ciddi genetik hastalık riski taşıyan çiftlerde yetkili merkezlerde uygulanabilir (ÜYTE Yönetmeliği).
  • Cinsiyet seçimi: Türkiye’de tıbbi neden olmadan embriyoda cinsiyet seçimi yasaktır. Rapora da cinsiyet yazılamaz. Tek istisna, cinsiyete bağlı ağır kalıtsal hastalıklardır; bu durum ayrıca değerlendirilir (PGT ile cinsiyet seçimi).
  • SGK: Tanımlı tek gen hastalığı taşıyan çiftlerde tüp bebek ve PGT-M şartları, başvuru tarihindeki Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) metnine bağlıdır. Resmî çerçeve PGT-M rehberinde yer alır.

Dr. Aksoy’a sorulan sorular

Akraba evliliğinde genetik test (kan testi) nasıl ve ne zaman yapılır?

Akraba evliliği planlayan çiftlere mümkünse gebelikten önce genetik danışmanlık ve taşıyıcılık taraması öneriyorum. Çünkü akraba olan iki kişinin aynı çekinik hastalık genini taşıma olasılığı daha yüksektir. Test genellikle her iki eşten alınan kan örneğiyle yapılır. Özellikle genişletilmiş genetik taşıyıcılık taramasıyla çok sayıda kalıtsal hastalık araştırılabilir. Eğer çiftin ikisi de aynı çekinik hastalığın taşıyıcısıysa her gebelikte çocuğun hasta olma riski %25’tir. Ancak testlerin normal çıkması bütün genetik hastalık risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bir de sık karıştırılan bir konu var: Kan uyuşmazlığı testi ile genetik taşıyıcılık testi aynı şey değildir. Kan uyuşmazlığı, özellikle Rh faktörüyle ilgili bir durumdur ve akraba evliliğine özgü değildir.

2., 3. veya 4. derece gibi daha uzak akraba evliliklerinde risk ne kadardır?

Genetik risk akrabalığın yakınlığına göre değişir. Örneğin birinci kuzen evliliklerinde, yani amca, hala, dayı veya teyze çocukları arasında, doğumsal anomali riski genel toplumdaki yaklaşık %2–3 düzeyinden %4–6’ya çıkabilir. Daha uzak akrabalıklarda risk genellikle azalır. Ancak burada önemli bir karışıklık var: Halk arasında birinci derece kuzen dediğimiz kişiler, Türk Medeni Kanunu’na göre dördüncü derece kan hısımıdır. Bu nedenle yalnızca ikinci, üçüncü veya dördüncü derece akrabayız demekle risk hesaplanamaz. Ortak atanın kim olduğunu, ailede kalıtsal hastalık bulunup bulunmadığını ve önceki kuşaklarda da akraba evlilikleri yapılıp yapılmadığını bilmek gerekir. Özellikle ailede genetik hastalığı olan bir çocuk veya tekrarlayan benzer hastalık öyküsü varsa uzak akrabalıklarda bile risk önemli olabilir.

Akraba evliliği riskleri nasıl azaltılır; her çiftin tüp bebek yaptırması gerekir mi?

Hayır, akraba evliliği yapan her çiftin tüp bebek yaptırması gerekmez. Öncelikle ayrıntılı aile öyküsü alır, genetik danışmanlık ve uygun taşıyıcılık testlerini öneririm. Eğer her iki eşte aynı ciddi çekinik hastalığa neden olan genetik değişiklik saptanırsa tüp bebekle birlikte PGT-M, yani embriyolarda belirli bir genetik hastalığın araştırılması gündeme gelebilir. Böylece söz konusu hastalıktan etkilenmemiş embriyoların transferi hedeflenir. Ancak PGT-M bütün genetik hastalıkları tarayan bir test değildir. Çift doğal yolla gebelik elde etmeyi de tercih edebilir; bu durumda gebelikte koryon villus örneklemesi veya amniyosentezle ilgili hastalık araştırılabilir. Önemli olan akraba evliliği nedeniyle herkesi tüp bebeğe yönlendirmek değil, çiftin gerçek genetik riskini belirlemek ve uygun seçenekleri sunmaktır.

Klinik açıdan önemli ayrım: Akraba evliliklerinde rutin karyotip analizi veya PGT-A, genişletilmiş taşıyıcılık taramasının yerine geçmez. Akraba evliliğinde asıl artan risk çoğunlukla otozomal çekinik, tek gen hastalıklarıdır. Bu nedenle önce aile öyküsü ve taşıyıcılık değerlendirmesi yapılmalı; PGT-M ise belirli bir hastalık riski saptandığında düşünülmelidir.

Akraba evliliğinde engelli çocuk oranı nedir?

Bu soruya en dürüst yanıt, riski küçümsemeden ama akraba evliliğinin mutlaka engelli bir çocukla sonuçlanacağı düşüncesini de düzelterek verilmelidir. Genetik hastalık ile engellilik aynı şey değildir. Bazı genetik hastalıklar hafif seyreder, bazıları tedavi edilebilir, bazıları ise ciddi fiziksel veya zihinsel etkilenmeye neden olabilir. Her engellilik de genetik kökenli değildir; gebelik ve doğum komplikasyonları, enfeksiyonlar veya sonradan gelişen hastalıklar da engelliliğe yol açabilir.

Bu nedenle birinci kuzen evliliklerinde bildirilen yaklaşık %4–6’lık oranı “çocuğun engelli doğma olasılığı” diye ifade etmek bilimsel olarak doğru olmaz. Bu oran, ciddi doğumsal anomaliler ve belirli genetik hastalıklar açısından kullanılan yaklaşık bir risk tahminidir. Genel toplumda da benzer sonuçlar için yaklaşık %2–3’lük bir temel risk vardır; akraba evliliği riski sıfırdan %4–6’ya çıkarmaz, mevcut riske yaklaşık 2–3 yüzde puan ekler. Bu oran, yaşamın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkabilecek hastalıkları veya her türlü gelişimsel yetersizliği kapsamaz. Rakamlar bireysel bir çift için kesin tahmin değildir; aile öyküsü ve akrabalığın özellikleri riski değiştirebilir.

Ailede bilinen hastalık olmaması da genetik riskin bulunmadığı anlamına gelmez. Asıl mekanizma, iki eşin ortak atalarından aynı çekinik hastalık varyantını taşıma olasılığının artmasıdır. Her iki ebeveyn de tamamen sağlıklı olabilir; yine de aynı hastalığın taşıyıcısıysalar her gebelikte çocuğun etkilenme olasılığı %25’tir.

Çifte “akraba olduğunuz için çocuğunuz mutlaka hasta veya engelli doğacak” demek yanlış olduğu gibi, “ailenizde hastalık yok, endişelenmeyin” demek de yanlıştır. Bir çift bana böyle bir soruyla geldiğinde önce aile öyküsünü değerlendirir, ardından uygun genetik taşıyıcılık taramalarını öneririm. Testler normal çıksa bile sıfır risk garantisi veremeyiz.

İlgili Konular

YazanDoç. Dr. Senai Aksoy· Kadın Hastalıkları, Doğum ve Üreme Tıbbı Uzmanı

Baş Editör, tupbebek.com

Tıbbi inceleme: tupbebek.com Editöryal Ekip · Tıbbi Yayın Ekibiİnceleme: 18 Kasım 2026Son güncelleme: 18 Kasım 2026
Bilimsel inceleme ayrıntıları
Kaynakların son tarandığı tarih:
26 Eylül 2026
İnceleme kapsamı:
Akrabalık riski, taşıyıcılık taraması, PGT-M ve Türkiye'deki uygulama sınırları gözden geçirildi. 26 Eylül 2026: okur sorularına yönelik “neden sakıncalı, çocuk engelli olur mu” bölümü (Hamamy 2012, Bittles ve Black 2010) ile başlık ve açıklama güncellemesi incelendi ve onaylandı. 18 Kasım 2026: Dr. Aksoy'a sorulan sorular bölümü hekim yanıtlarıyla yenilendi; özet, gövde, hukuki derece açıklaması ve şema gözden geçirilip Dr. Aksoy tarafından onaylandı.

Kanıt durumu: B · Güçlü Sınırlı sayıda randomize kontrollü çalışma veya iyi tasarlanmış kohort çalışmaları

science

Kaynaklar

9 referans

  1. 1

    Hamamy H. Consanguineous marriages: Preconception consultation in primary health care settings. Journal of Community Genetics (2012)

    Bilimsel yayın

  2. 2

    Bittles AH, Black ML. The impact of consanguinity on neonatal and infant health. Early Human Development (2010)

    Bilimsel yayın

  3. 3

    Gregg AR, Aarabi M, Klugman S et al. Screening for autosomal recessive and X-linked conditions during pregnancy and preconception: a practice resource of the American College of Medical Genetics and Genomics (ACMG). Genetics in Medicine (2021)

    Bilimsel yayın

  4. 4

    De Rycke M, Berckmoes V. Preimplantation Genetic Testing for Monogenic Disorders. Genes (2020)

    Bilimsel yayın

  5. 5

    Kaplan S, Pinar G, Kaplan B, Aslantekin F et al. The prevalence of consanguineous marriages and affecting factors in Turkey: A national survey. Journal of Biosocial Science (2016)

    Bilimsel yayın

  6. 6

    American College of Obstetricians and Gynecologists. Carrier Screening in the Age of Genomic Medicine — Committee Opinion No. 690. Obstetrics & Gynecology (2017)

    Bilimsel yayın

  7. 7

    ESHRE Reproductive Genetics Special Interest Group. L26/O-113 Good practice recommendations on ECS: who, when and how? (ESHRE 2026 kongre özeti). Human Reproduction, Supplement 1 (2026)

    Bilimsel yayın

  8. 8

    Schadwell A, Whiting O, Xanthopoulou L et al. Universal preimplantation genetic testing for monogenic disease (Karyomapping): diagnosis of >1000 unique disorders with no detected misdiagnoses. Human Reproduction (2025)

    Bilimsel yayın

  9. 9

    ESHRE PGT Consortium. ESHRE Guideline: Recommendations for preimplantation genetic testing. ESHRE (2020)

    Bilimsel yayın

Paylaş Kopyalandı!

İlgili makaleler