Bu rehberde, yumurta dondurmanın ne zaman düşünüldüğünü ve yaşa göre kaç olgun yumurta gerekebileceğini bulabilirsiniz. Kanser tedavisi öncesi zamanlama için kanser ve fertilite rehberine bakın. Rezerv ölçümü için düşük AMH yazısı, diğer yöntemler için doğurganlığı koruma rehberi yardımcı olabilir.
Yumurta Dondurma Nedir?
Yumurta dondurma (oosit kriyoprezervasyonu), olgun yumurtaların toplanıp vitrifikasyonla saklanmasıdır. Vitrifikasyon, hücreleri çok hızlı dondurarak buz kristali oluşumunu önleyen bir yöntemdir. Amaç, bugünkü yumurta yaşını gelecekte kullanılabilecek bir seçenek olarak korumaktır.
Vitrifikasyon, yumurta dondurmada yerleşik bir tekniktir (ASRM vitrifikasyon görüşü, 2021). (B - güçlü kanıt)
Canlı doğum, bebeğin hayatta doğmasıdır. Klinik gebelik ise ultrasonda gebelik kesesinin görülmesi veya kesin klinik bulgularla saptanan gebeliktir; kalp atışının görülmesi ayrı bir ölçüttür (ICMART sözlüğü, 2017). Her klinik gebelik canlı doğumla sonuçlanmaz.
Dondurulmuş yumurtaların ileride canlı doğumla sonuçlanma olasılığı herkes için kesin olarak hesaplanamaz. ASRM sonuç kılavuzu, bu tahmin için kanıtın sınırlı olduğunu belirtir. (C - orta/zayıf kanıt) Sonuç; yumurtanın çözülmesine, döllenmesine, embriyonun gelişmesine, spermin durumuna ve rahmin hazırlığına da bağlıdır.
Kimler İçin Düşünülür?
Yumurta dondurmayı düşünmek başka, Türkiye’de bunu yasal olarak yaptırabilmek başkadır. Dünyada gebeliği ertelemek veya partnerin henüz olmaması, yumurta dondurma görüşmesine neden olabilir (ASRM etik görüşü). Türkiye’de bu gerekçeler tek başına yasal saklama için yeterli değildir.
AMH, yumurta rezervini gösteren bir kan testidir. Değerlendirmede yaş, AMH, antral folikül sayısı (AFC), beklenen olgun yumurta sayısı ve gebelik hedefi birlikte ele alınır.
Türkiye’de saklama yalnızca yönetmelikte sayılan tıbbi durumlarda yapılabilir. Bu durumlar aşağıdaki Türkiye bölümünde sıralanmıştır.
Kanser tanısı varsa zaman baskısı vardır ve ayrı bir kanser ve fertilite değerlendirmesi gerekir. Amaç tedaviyi geciktirmek değil; onkoloji ekibiyle birlikte güvenli pencerede yumurta, embriyo veya başka koruma seçeneklerini netleştirmektir.
Erken menopoz veya düşük rezerv nedeniyle yumurta saklamayı düşünüyorsanız, beklemek de bir karardır: Yaş ilerledikçe aynı olasılık için daha fazla olgun yumurta gerekir (Goldman 2017). Araştırmaların bugünkü durumu için over yetmezliğinde gelecek tedaviler yazısına bakabilirsiniz.
ESHRE, fertilite koruma görüşmesinde yararı, sınırlılığı ve zamanlamayı birlikte ele almayı önerir. Yumurta dondurma herkese önerilen rutin bir işlem değildir. (C - orta/zayıf kanıt)
Süreç Nasıl İşler?
Akış, tüp bebek uyarımına benzer; fark, toplanan olgun yumurtaların o gün döllenmeden dondurulmasıdır.
- Ön değerlendirme yapılır: yaş, adet düzeni, AMH, AFC, ultrason ve gerekirse ek tetkikler.
- Yumurtalıklar hormon iğneleriyle uyarılır.
- Foliküller ultrasonla, gerekirse kanda hormon ölçümüyle izlenir.
- Zamanlama iğnesinden sonra yumurta toplama yapılır.
- Yalnızca olgun (MII) yumurtalar vitrifikasyonla dondurulur.
Toplanan her yumurta dondurulmaz. Olgun olmayan yumurtalar genellikle dondurmaya uygun değildir.
Çoğu protokolde uyarım ve takip yaklaşık 10–14 gün sürer (Gale ve ark., 2020). Süre, kişisel yanıta ve başlangıç gününe göre değişebilir. Kanser tedavisi öncesi fertilite koruma için ESHRE 2025 over stimülasyonu kılavuzu, uyarımın adet döngüsünün evresine bakılmadan başlatılmasını önerir.
Yumurta toplama genellikle sedasyon altında yapılır. Sonrasında hafif ağrı, şişkinlik veya lekelenme olabilir. Şiddetli ağrı, nefes darlığı, hızlı kilo artışı veya idrar azalması olursa beklemeden işlemin yapıldığı merkeze başvurun; bu bulgular overlerin aşırı uyarılmasına (OHSS) işaret edebilir.

Yaş Neden Bu Kadar Önemlidir?
Dondurulan yumurta sayısı kadar, o yumurtaların yaşı da önemlidir. Yaş ilerledikçe kromozomları normal olan embriyo olasılığı azalır. Bu nedenle aynı hedefe ulaşmak için gereken olgun yumurta sayısı genellikle artar (Goldman 2017). (C - orta/zayıf kanıt)
Uygun laboratuvar koşullarında saklama süresi, mevcut çalışmalarda yaş ve çözülen olgun yumurta sayısı kadar belirleyici görünmemiştir. Cascante ve arkadaşlarının büyük bir üniversite merkezindeki serisinde medyan saklama süresi 4,2 yıldı. Daha uzun saklama için kanıt sınırlıdır.
| Dondurma yaşı | Pratik yorum |
|---|---|
| 35 yaş altı | Aynı sayıda yumurta genellikle daha yüksek canlı doğum potansiyeli taşır |
| 35–37 yaş | Hâlâ anlamlı pencere vardır; hedef sayı artmaya başlar |
| 38–40 yaş | Olasılık belirgin düşmeye başlar; daha fazla yumurta ve bazen ikinci siklus konuşulur |
| 41 yaş ve üzeri | Olasılık daha da düşer; beklenti gerçekçi tutulur |
Kaynak: Goldman 2017 danışmanlık modeli.
Yaşa göre tüp bebek sonuçlarını ayrı bir çerçevede okumak isterseniz yaşa göre tüp bebek başarı oranları rehberine bakabilirsiniz. Orada da payda önemlidir: “dondurulan yumurta başına” ile “hasta başına canlı doğum” aynı ölçü değildir.
Kaç Yumurta Gerekebilir?
Herkes için tek bir doğru sayı yoktur. Konuşulan rakamlar çoğunlukla olgun (MII) yumurtayı, yani döllenmeye hazır, tam gelişmiş yumurtayı gösterir; toplanan toplam sayıyı değil.
Goldman ve arkadaşlarının 2017 danışmanlık modeli, normal rezerv varsayımıyla yaş ve dondurulan olgun yumurta sayısından en az bir canlı doğum olasılığını tahmin eder. Model, planlı yumurta dondurup geri dönen kadınların sonuçlarına değil; ICSI ve kromozomca normal (öploid) embriyo verilerine dayanır. Bu nedenle kişisel bir başarı hesabı değildir. Laboratuvar sonuçları ve kişisel özellikler tahmini değiştirebilir. (C - orta/zayıf kanıt)
Modele göre yaklaşık %75 olasılıkla en az bir canlı doğum için örnek olgun yumurta sayıları şöyledir:
- 34 yaşında yaklaşık 10 olgun yumurta
- 37 yaşında yaklaşık 20 olgun yumurta
- 42 yaşında yaklaşık 61 olgun yumurta
Yirmi olgun yumurta donduran biri için model, 34, 37 ve 42 yaşta sırasıyla yaklaşık %90, %75 ve %37 olasılık verir. Buradan çıkan temel sonuç şudur: Yaş ilerledikçe aynı olasılık için daha fazla olgun yumurta gerekir.
Gerçek çözme çalışmaları bu modeli tamamlar, onun yerini almaz. Cascante 2022 çalışmasında sonucu canlı doğumla veya tüm yumurta ve embriyo stokunun kullanılmasıyla kesinleşen grupta nihai canlı doğum oranı %39 bulundu. Medyan dondurma yaşı 38,3’tü. Çalışmadaki 543 hastanın %32’sinin (173 kişi) hâlâ kullanılmamış yumurtası veya embriyosu vardı; bu nedenle %39 tüm başvuranlar için geçerli bir oran değildir.
Aynı merkezin 2024 güncellemesinde, sonucu kesinleşen hastalarda kümülatif canlı doğum veya 12 haftayı aşan gebelik oranı %43 bulundu. Yaş ve çözülen toplam olgun yumurta sayısı sonucu bağımsız olarak öngördü. Her iki çalışma da tek merkezli ve geriye dönüktür (retrospektif, yani geçmiş kayıtlara dayanır). (C - orta/zayıf kanıt)
Kanıt kutusu: Cascante 2022 ve 2024 çalışmaları
Cascante 2022, bir üniversite merkezinde kadınların kendi dondurulmuş yumurtalarının (otolog) çözülmesiyle elde edilen on beş yıllık sonuçları inceledi. Dondurma yaşı 38’in altındaysa veya en az 20 olgun yumurta çözüldüyse nihai canlı doğum oranı %50’nin üzerine çıktı. 38 yaşın altında ve en az 20 olgun yumurta çözülen alt grupta oran %70’e yaklaştı.
Cascante 2024, aynı merkezin güncellenmiş verisinde yaş, olgun yumurta ve siklus sayısının sonuca etkisini ayrı ayrı inceledi. 38 yaşından önce dondurulmuş en az 20 olgun yumurta çözüldüğünde oran %70’in üzerindeydi. Ek siklus sayısı tek başına sonucu artırmadı; olası yarar toplam olgun yumurta sayısı üzerinden göründü.
İki çalışmanın sonlanım tanımları birebir aynı değildir: 2022’de canlı doğum veya stokun kullanımı, 2024’te canlı doğum, 12 haftayı aşan gebelik veya stokun kullanımı esas alındı.
Tüp bebek tedavisinde toplanan yumurta sayısı ile dondurma hedefi aynı şey değildir. Tüp bebekte “kaç yumurta yeter?” sorusu ayrı bir rehberde ele alınır; orada da yaş, olgunluk ve OHSS güvenliği sayıyı sınırlar.
Bu nedenle sorulması gereken soru yalnızca “Kaç yumurta toplandı?” değildir. Asıl soru şudur: Kaç yaşında, kaç olgun yumurta donduruldu?
İkinci Siklus ve DuoStim Ne Zaman Konuşulur?
Cascante 2024’e göre sonucu yaş ve çözülen toplam olgun yumurta sayısı belirler; ek siklus yararını bu sayıyı artırdığı ölçüde gösterir. Bu yüzden ikinci siklus konuşulurken ilk uyarımda elde edilen olgun yumurta sayısı, yaş ve gebelik hedefiyle birlikte değerlendirilir. (C - orta/zayıf kanıt)
DuoStim’de aynı adet döngüsünde iki uyarım yapılır: biri foliküler fazda (adet döngüsünün ilk yarısı), diğeri luteal fazda (yumurtlama sonrası dönem). Amaç, ikinci adet döngüsünü beklemeden yumurta biriktirmektir. ESHRE 2025, taze transfer planlanmadığında bu yaklaşımın biriktirme amacıyla kullanılabileceğini belirtir.
Düşük yanıt veren kadınlarda yapılan BISTIM randomize çalışmasında hastalar rastgele gruplara ayrıldı. DuoStim, iki ardışık standart uyarıma göre olgun yumurta sayısında veya canlı doğumda üstünlük göstermedi. Temel avantajı, ikinci yumurta toplamaya daha kısa sürede ulaşmaktır. Planlı yumurta dondurmada rutin bir “başarı artırma” yöntemi olduğu ise gösterilmiş değildir. (C - orta/zayıf kanıt)
İkinci siklus ya da DuoStim yalnızca “daha fazla yumurta” düşüncesiyle seçilmez. Beklenen ek yumurta sayısı; ilaç ve işlem yükü, zaman, OHSS riski ve istenen çocuk sayısıyla birlikte tartılır. Laboratuvarın çözme sonuçları da danışmanlığın bir parçasıdır.
Dondurulan yumurtalar çözülüp döllendirildikten sonra, embriyonun taze mi dondurulmuş mu transfer edileceği ayrı bir karardır. Taze ve dondurulmuş transfer rehberi bu aşamayı anlatır.
Türkiye’de Yasal Çerçeve Nedir?
Türkiye’de gamet (yumurta veya sperm) dondurma evlilik şartına bağlı değildir. Ancak işlem yalnızca ÜYTE Yönetmeliği’nin 20. maddesinde sayılan tıbbi zorunluluklarda yapılabilir (2014 Resmî Gazete metni). Kadınlarda bu durumlar şunlardır:
- gonad hücrelerine zarar verebilecek tedaviler;
- üreme işlevini kaybettirebilecek ameliyatlar;
- düşük over rezervi olup henüz doğum yapmamış olma veya ailede erken menopoz öyküsü. Bu durum üç uzman hekimden oluşan sağlık kurulu raporuyla belgelenmelidir.
Dondurulan yumurtanın ileride tüp bebek tedavisinde kullanılması ise yönetmeliğe göre evli olmayı gerektirir (Madde 19, güncel metin).
Saklama bir yılı aşarsa, kişinin rızasının devam ettiğini her yıl yazılı olarak bildirmesi gerekir. Yönetmelikte azami saklama süresi beş yıldır. Bundan uzun saklama için Bakanlık izni gerekir. Embriyo saklaması ise evli çiftin kendi üreme hücreleriyle ve ikisinin birlikte rızasıyla sınırlıdır. Ayrıntılı karar, hekim değerlendirmesi ve güncel mevzuata göre verilir.
Dr. Aksoy’a sorulan sorular
Yumurta dondurma kaç yıl saklanır?
Uygun laboratuvar koşullarında yumurtalar çok uzun yıllar saklanabilir. Vitrifikasyon, yani hızlı dondurma sonrası yumurtalar yaklaşık −196 °C’de muhafaza edilir. On yıldan uzun saklanan yumurtalarla da gebelikler bildirilmiştir. Ancak bu uzun süreler için kanıt sınırlıdır; saklama süresinin sonuca hiç etkisi olmadığını kesin olarak söyleyemeyiz.
Tıbbi olanak ile yasal süreyi ayırmak gerekir. Türkiye’de beş yıla kadar saklama mümkündür; daha uzun süre için Sağlık Bakanlığının izni gerekir. Bir yılı aşan saklamalarda kadın, isteğinin sürdüğünü her yıl yazılı olarak bildirmelidir. Ben hastalarıma yıllık onay işlemlerini ve saklama koşullarını da öğrenmelerini öneriyorum. Beş yıl yumurtanın biyolojik ömrü değildir; Türkiye’deki yasal süredir ve gerekli izinle uzatılabilir.
Kaynaklar: ASRM 2020 saklama görüşü, Dinh 2022 olgu serisi ve ÜYTE Yönetmeliği, madde 20.
Yumurta dondurmanın yaş sınırı var mı?
Ben yaşı önemli bir karar etkeni olarak görürüm, ama kesin bir yaş sınırı olarak değerlendirmem. Yaş ilerledikçe elde edilebilecek yumurta sayısı ve sağlıklı embriyo oluşturma olasılığı azalır. Özellikle 35 yaşından sonra daha dikkatli değerlendirmek gerekir; 38 yaşından sonra başarı olasılığı belirgin şekilde düşer. Kırk yaşından sonra da işlem mümkün olabilir, ancak beklentiyi gerçekçi tutmak önemlidir.
33 yaşında dondurulup 42 yaşında kullanılan yumurtalar, 42 yaşındaki yumurtalara dönüşmez. Yaşla ilişkili biyolojik özellikleri büyük ölçüde donduruldukları döneme aittir. Ancak 42 yaşında gebelik taşımanın riskleri ayrıca değerlendirilir.
Türkiye’de yalnızca gebeliği erteleme isteği yeterli değildir; mevzuattaki tıbbi koşullar aranır. Ben karar verirken yaşı, AMH değerini, ultrasonda görülen folikül sayısını ve elde edilebilecek olgun yumurta sayısını birlikte değerlendiririm. Yasal koşulların ayrıntısı makalenin Türkiye bölümündedir.
Kaynaklar: ASRM 2021 sonuç kılavuzu; yasal koşullar için Türkiye bölümü.
Yumurta dondurmada başarı oranı nasıl okunur?
Önce oranın neyi anlattığına bakın. Örneğin çözülen yumurtaların yüzde 90’ının canlı kalması, yüzde 90 gebelik şansı demek değildir. Canlı kalan her yumurta döllenmez; döllenen her yumurta iyi gelişen bir embriyo olmaz ve her embriyo gebelikle sonuçlanmaz.
Ben önce dondurma yaşına ve saklanan olgun yumurta sayısına bakarım. Otuz yaşında dondurulan 15 olgun yumurtayla, 40 yaşında dondurulan 15 olgun yumurtanın canlı doğum potansiyeli aynı değildir.
Oran yumurta çözme başına mı, embriyo transferi başına mı, yoksa bütün yumurtalar kullanıldığında en az bir canlı doğum için mi veriliyor? Benim için en anlamlı bilgi sonuncusudur; bu da kesin sonuç değildir. Yumurta dondurma, gelecekteki gebelik için şansı korumaya yönelik bir seçenektir; gebeliği garanti etmez.
Kaynaklar: ASRM 2021 sonuç kılavuzu ve Goldman 2017 danışmanlık modeli. Yüzde 90 bu yanıtta varsayımsal bir örnektir; belirli bir merkezin ölçülmüş sonucu değildir.
Üreme Tıbbı ve Yardımcı Üreme Teknikleri
Bilimsel inceleme ayrıntıları
- Kaynakların son tarandığı tarih:
- 13 Ekim 2026
- İnceleme kapsamı:
- Planlı ve tıbbi endikasyonlu oosit kriyoprezervasyonu; vitrifikasyon, yaş–sayı ilişkisi, Goldman 2017 danışmanlık modeli, Cascante 2022 çözme kohortu, Cascante 2024 yaş–olgun oosit–siklus sayısı güncellemesi, ASRM 2021 sonuç kılavuzu, ASRM planlı oosit kriyoprezervasyonu etik görüşü, ESHRE 2020 fertilite koruma kılavuzu, ESHRE 2025 over stimülasyonu güncellemesi, BISTIM randomize çalışması, DuoStim’in seçilmiş olgulardaki yeri, Türkiye ÜYTE Yönetmeliği’nin güncel konsolide metninde gamet saklama (Madde 20) ve kullanım için evlilik koşulu (Madde 19), ICMART 2017 terim sözlüğü, ASRM 2020 saklama ve ASRM 2021 vitrifikasyon görüşleri, Dinh 2022 uzun saklama olgu serisi.
- Bu güncellemede:
- 1 Eylül 2026 editoryal denetimi: Kısa cevap, yaşa göre sayı tahminleri, Cascante 2022 ve 2024 kohortlarının farklı sonlanım noktaları, ek siklusun toplam olgun oosit sayısından bağımsız etkisi, DuoStim kanıt sınırı ve Türkiye’deki tıbbi zorunluluk ile saklama koşulları kaynaklarla hizalandı. Doç. Dr. Senai Aksoy’un aynı gün verdiği ve yayın onayı kayıtlı ikinci siklus / DuoStim yanıtı eklendi; şablon 2026-09’a yükseltildi. 13 Ekim 2026 güncellemesi: Metin sadeleştirildi ve terimler açıklandı. Dr. Aksoy’un saklama süresi, yaş sınırı ve oranların yorumlanması sorularına verdiği yanıtlar, kendi onayıyla SSS’ye işlendi. Özet, giriş, klinik gebelik tanımı (ICMART 2017) ve dondurulan yumurtanın kullanımı için evlilik koşulu Dr. Aksoy tarafından onaylandı. Türkiye bölümü yönetmeliğin güncel konsolide metniyle karşılaştırıldı; mevcut klinik sayılar değiştirilmedi. Aynı gün Dr. Aksoy’un onayıyla DuoStim paragrafı Cascante 2024’ün bulgusuna göre yeniden yazıldı, yaş tablosu kaynaklandı, OHSS uyarısı netleştirildi ve süreç şeması yazısız çizim üzerine Türkçe etiketlerle yeniden hazırlandı. ESHRE 2025 önerileri ve uyarım süresi kaynakların tam metniyle eşleştirildi.
Kanıt durumu: C · Orta / Zayıf Vaka-kontrol veya gözlemsel veri ağırlıklı
Kaynaklar
15 referans
- 1
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Evidence-based outcomes after oocyte cryopreservation for donor oocyte in vitro fertilization and planned oocyte cryopreservation: a guideline. Fertility and Sterility (2021)
Klinik rehber
- 2
Goldman RH, Racowsky C, Farland LV, Munné S, Ribustello L, Fox JH. Predicting the likelihood of live birth for elective oocyte cryopreservation: a counseling tool for physicians and patients. Human Reproduction (2017)
Bilimsel yayın
- 3
Cascante SD, Blakemore JK, DeVore S et al. Fifteen years of autologous oocyte thaw outcomes from a large university-based fertility center. Fertility and Sterility (2022)
Bilimsel yayın
- 4
Ethics Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Planned oocyte cryopreservation to preserve future reproductive potential: an Ethics Committee opinion. Fertility and Sterility (2024)
Klinik rehber
- 5
ESHRE Guideline Group on Female Fertility Preservation, Anderson RA, Amant F et al. ESHRE guideline: female fertility preservation. Human Reproduction Open (2020)
Klinik rehber
- 6
ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI: an update in 2025. Human Reproduction (2026)
Klinik rehber
- 7
Massin N et al. The BISTIM study: a randomized controlled trial comparing dual ovarian stimulation with two conventional ovarian stimulations in poor ovarian responders undergoing IVF. Human Reproduction (2023)
Bilimsel yayın
- 8
Cascante SD, Grifo JA, Licciardi F, Parra CM, Kelly A, Berkeley AS. The effects of age, mature oocyte number, and cycle number on cumulative live birth rates after planned oocyte cryopreservation. Journal of Assisted Reproduction and Genetics (2024)
Bilimsel yayın
- 9
T.C. Sağlık Bakanlığı. Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete (2014)
Mevzuat
- 10
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Cryostorage of reproductive tissues in the in vitro fertilization laboratory: a committee opinion. Fertility and Sterility (2020)
Klinik rehber
- 11
Dinh T, Son WY, Demirtas E, Dahan MH. How long can oocytes be frozen with vitrification and still produce competent embryos? A series of six cases. Obstetrics & Gynecology Science (2022)
Bilimsel yayın
- 12
Gale J, Clancy AA, Claman P. Elective egg freezing for age-related fertility decline. CMAJ (2020)
Bilimsel yayın
- 13
Zegers-Hochschild F et al. The International Glossary on Infertility and Fertility Care, 2017. Fertility and Sterility (2017)
Bilimsel yayın
- 14
T.C. Sağlık Bakanlığı. Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelik — güncel konsolide metin (Madde 19 ve 20). Mevzuat Bilgi Sistemi (2014)
Mevzuat
- 15
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. A review of best practices of rapid-cooling vitrification for oocytes and embryos: a committee opinion. Fertility and Sterility (2021)
Klinik rehber


