IMSI, PICSI ve MACS, mikroenjeksiyon (ICSI) sırasında sperm seçmek için kullanılan ek yöntemlerdir. ICSI’de seçilen tek sperm yumurtanın içine verilir. Ek seçimde ise spermin görünümü, bir maddeye bağlanması veya hücre zarındaki işaretler incelenir.
Standart hazırlıkta sperm örneği yoğunluk farkına göre ayrılır ya da hareketli spermler yüzdürme yöntemiyle (swim-up) seçilir. Embriyolog, spermin hareketine ve şekline genellikle 200–400 kat büyütme altında bakar. IMSI, PICSI ve MACS çalışmaları bu standart işlemi karşılaştırma grubu olarak kullanır (Cochrane 2020, Cochrane 2026, Falquet Guillem ve arkadaşları).
Çalışmaları okurken iki sonucu ayırmak gerekir: Klinik gebelik, ultrasonda gebelik kesesinin görülmesidir; canlı doğum ise gebeliğin yaşayan bir bebekle sonuçlanmasıdır. Düşük oranının hangi grupta hesaplandığı da önemlidir: Tedaviye başlayan tüm çiftler ile gebe kalanlar aynı payda değildir.
Cerrahi yolla sperm elde edilmesini arıyorsanız mikro-TESE ve TESE rehberlerine geçebilirsiniz.
IMSI: Büyütecin Gücü ve Sınırı
IMSI, sperme yaklaşık 6000–10000 kat büyütme altında bakılarak seçim yapılmasıdır. Sperm başındaki vakuol denen boşluklar daha ayrıntılı görülür. Ancak standart ICSI’ye göre canlı doğumda ek yarar sağlayıp sağlamadığı belirsizdir; kanıtın kesinliği çok düşüktür. Cochrane 2020 (C - orta/zayıf kanıt)
Büyük vakuoller ile DNA hasarı arasında ilişki bildirilmiştir. Buradaki DNA, spermin taşıdığı genetik bilgidir. Bu gözlem, yöntemin neden araştırıldığını açıklar; tedavinin sonucunu ise karşılaştırmalı çalışmalar gösterir. Franco ve arkadaşları, 2008
IMSI laboratuvarda ek zaman gerektirir. Güvenliği hakkında da yeterli veri yoktur; çalışmalar doğumsal anomalileri bildirmediği için bu risk değerlendirilemiyor. ESHRE 2023 ve Cochrane 2020
Kanıt kutusu: IMSI çalışmalarında hangi sonuç ölçüldü?
2020 Cochrane derlemesinde, çiftlerin tedavilere kurayla ayrıldığı 13 çalışma vardı. Bunlara randomize kontrollü çalışma denir. Canlı doğum analizi, sonuç bildiren 5 çalışma ve 929 çifti kapsıyordu. Göreli risk (RR) 1,11; %95 güven aralığı 0,89–1,39 bulundu. Güven aralığı tahminin belirsizliğini gösterir; bu aralık hem daha düşük hem daha yüksek olasılıkla uyumludur.
Klinik gebelik için 13 çalışma ve 2775 çift değerlendirildi (RR 1,23; %95 güven aralığı 1,11–1,37). Artış yönündeki bulguya rağmen kanıtın kesinliği çok düşüktü. Düşük sonuçları da belirsizdi; hiçbir çalışma doğumsal anomalileri bildirmedi. Teixeira ve arkadaşları, 2020
PICSI: Hiyalüronan Bağlanması
PICSI, hiyalüronik aside (hiyalüronan) bağlanan spermlerin ICSI için seçilmesidir. Bu madde, yumurtayı çevreleyen hücre tabakasında da bulunur. Yöntem, olgun spermlerin bağlanma özelliğinden yararlanır. HFEA: PICSI
2026 Cochrane güncellemesine göre, bu seçim canlı doğum oranında fark yaratmayabilir veya küçük bir artış sağlayabilir; kanıtın kesinliği düşüktür. Garg ve arkadaşları, 2026 (C - orta/zayıf kanıt)
Düşük oranını ise muhtemelen biraz azaltır; bu sonuç için kesinlik orta düzeydedir. İki sonucun kanıtı aynı güçte değildir. Cochrane 2026 (B - güçlü kanıt)
Cochrane yazarları, bu yöntemlerin rutin kullanımı için daha güçlü çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. HABSelect yalnızca 37 hafta ve sonrasındaki canlı doğumu ölçtü; güncel derleme ise tüm canlı doğumları sayıyor. HABSelect, 2019; Cochrane 2026 (C - orta/zayıf kanıt)
Kanıt kutusu: HABSelect ile 2026 derlemesi arasındaki fark
HABSelect, İngiltere’de 16 merkezde yapıldı. Kurayla gruplara ayrılan 2772 çiftten 2752’si ana analize girdi. Birincil sonuç, en az 37 haftalık gebelik sonunda canlı doğumdu: PICSI’de 379/1381 (%27,4), ICSI’de 346/1371 (%25,2). İstatistiksel olarak anlamlı fark yoktu; yani görülen fark, tesadüften güvenle ayrılamadı (OR 1,12; %95 güven aralığı 0,95–1,34; p=0,18). OR, iki grubun sonuçlarını karşılaştıran bir olasılıklar oranıdır. Miller ve arkadaşları, 2019
Klinik gebelik sonrası kayıp, ikincil sonuçtu. Oranlar gebe kalanlar üzerinden değil, analizdeki tüm çiftler üzerinden hesaplandı: PICSI’de 60/1381 (%4,3), ICSI’de 96/1371 (%7,0); OR 0,61. Çalışma düşükteki farkı kesinleştirmek üzere tasarlanmamıştı. Kirkman-Brown ve arkadaşları, NIHR raporu
2026 Cochrane derlemesi, 2019 sürümünü güncelledi; taraması 24 Şubat 2025’e kadar uzanıyor. Canlı doğum için tek çalışma ve 2772 katılımcı vardı (RR 1,09; %95 güven aralığı 0,97–1,24; düşük kesinlik). Bu sonuç 37 hafta sınırı arayan HABSelect birincil sonucuyla aynı değildir. Düşük için iki çalışma değerlendirildi: tüm kadınlar başına 3327 katılımcıda RR 0,59; %95 güven aralığı 0,44–0,80; klinik gebelik başına 1207 gebelikte RR 0,60; %95 güven aralığı 0,45–0,80. Her iki düşük sonucunda kesinlik orta düzeydeydi. Klinik gebelikte iki çalışma arasında fark görülmedi (RR 0,98; %95 güven aralığı 0,90–1,07; 3327 katılımcı; düşük kesinlik). Derleme, önceki sürümde yer alan dört çalışmayı verilerinin güvenilirliğine ilişkin kaygılar nedeniyle çıkardı ve bir yeni çalışma ekledi; toplam beş çalışma ve 3752 kadın değerlendirildi. Garg ve arkadaşları, 2026
West ve arkadaşlarının 2022 yayını, HABSelect’e katılan çiftlerin saklanan 1247 sperm örneğini inceleyen ek bir analizdir. Örnekler gruplara kurayla dağıtılarak seçilmediği için yaş ve DNA kalitesine ilişkin sonuçları, ana çalışmanın randomize sonucu kadar güçlü değildir. Yazarlar, PICSI grubundaki ileri yaşlı kadınlarda canlı doğum oranının daha genç kadınlarla benzer olduğunu bildirdi ve bunu DNA hasarlı spermden kaçınılmasına bağladı. Bu açıklama yazarların yorumudur; DNA ölçümleri seçilmiş ve seçilmemiş spermden değil, artakalan örneklerden yapıldığı için doğrudan sınanmadı. Aynı analizde PICSI döllenme oranını düşürdü (OR 0,83; %95 güven aralığı 0,75–0,91) ve birikimli gebelik oranını artırmadı. HFEA ise erkek kaynaklı nedenle ICSI yapılan ileri yaştaki kadınlarda canlı doğum için siyah değerlendirme veriyor. West ve arkadaşları, 2022
MACS: Manyetik Filtre
MACS, hücre ölümü sürecine girdiğini düşündüren işaretleri taşıyan spermleri ayırmayı amaçlar. Annexin V adlı maddeyle bağlı manyetik parçacıklar bu hücreleri filtrede tutar. Geriye kalan bölümde daha az DNA hasarlı sperm bulunması beklenir. ESHRE 2023
Sperm DNA fragmantasyon indeksi (DFI), örnekte DNA hasarı bulunan sperm oranını ifade eder. 2026 tarihli bir derleme, özellikle DNA hasarı yüksek örneklerle yapılan ICSI’de MACS lehine sonuçlar bildirdi. Ancak çalışmaların yapısı ve sonuçları farklıydı; rutin kullanım için kanıt hâlâ yetersizdir. Falquet Guillem ve arkadaşları, 2026 (C - orta/zayıf kanıt)
MACS’ın güvenliği ve uzun vadede çocuk sağlığına etkisi hakkında yeterli veri yoktur. Yarar ve güvenlik ayrı sorulardır: gebelik oranındaki bir artış, doğan çocukların uzun dönem sağlığı hakkında bilgi vermez. ESHRE 2023
Kanıt kutusu: MACS sonuçlarında payda neden önemli?
Gil Juliá ve arkadaşlarının 2021 yayını geçmiş hasta kayıtlarını inceleyen, gözlemsel bir çalışmadır. Standart hazırlık yapılan 46.807 hasta, MACS uygulanan 1779 hastayla karşılaştırıldı. Gebelik ve canlı doğum oranlarında istatistiksel fark bulunmadı. Biriken canlı doğum sonuçları, transfer edilen embriyo ve kullanılan olgun yumurta başına hesaplandığında küçük farklar görüldü. Yazarlar, seçilmemiş erkeklerde MACS’ın klinik etkisinin sınırlı olduğu sonucuna varıyor. Gil Juliá ve arkadaşları, 2021
Falquet Guillem ve arkadaşlarının 41 çalışmalık meta-analizi, yani çalışma sonuçlarını birlikte değerlendiren derlemesi, Temmuz 2025’te çevrim içi yayımlandı; dergi yılı 2026’dır. Aşılama tedavilerinde klinik gebelik, düşük ve canlı doğumda istatistiksel fark bulunmadı. ICSI grubunda ise transfer başına klinik gebelik ve canlı doğum sonuçları MACS lehineydi. Özellikle DNA hasarı yüksek örneklerde yarar olasılığı bildirildi. Çalışmalar arasındaki farklar ve yöntem sorunları, sonucu tüm hastalara uygulamayı güçleştiriyor. Falquet Guillem ve arkadaşları, 2026
Gil Juliá ve Falquet Guillem çalışmalarının yazarları aynı araştırma grubundandır (IVIRMA, Valencia); Garrido, Gil Juliá ve Hervás iki yayında da yer alır. Bağımsız ekiplerin sonuçları yorumu güçlendirir.
Hasanen ve arkadaşlarının 2020 PICSI–MACS karşılaştırması için 2025’te editöryal endişe beyanı yayımlandı. Bu, yayının güvenilirliği hakkında derginin uyarısıdır; o çalışma burada yöntem seçiminin dayanağı olarak kullanılmıyor. Hasanen ve arkadaşları, endişe beyanı 2025
Karşılaştırma
Üç yöntem farklı özellikleri inceler. Aşağıdaki tablo bu farkı özetler; kanıt ayrıntıları yukarıdaki bölümlerdedir.
| Yöntem | Neye göre seçer? | Karşılaştırılan temel işlem |
|---|---|---|
| Standart ICSI | Genellikle 200–400 kat büyütmede hareket ve şekil | Sperm hazırlığı ardından yumurtaya tek sperm verilmesi |
| IMSI | Yaklaşık 6000–10000 kat büyütmede sperm başının ayrıntısı | Standart ICSI |
| PICSI | Hiyalüronana bağlanma | Standart ICSI |
| MACS | Hücre zarındaki ölüm süreci işaretleri | Standart sperm hazırlığı ardından ICSI |
Kaynaklar: Cochrane IMSI derlemesi, HFEA PICSI açıklaması, ESHRE ek yöntem önerileri.
Kılavuzlar Ne Söylüyor?
ESHRE’nin 2023 önerileri, IMSI, PICSI ve MACS’ın rutin kullanımını desteklemiyor. Bu öneriler, yukarıdaki 2025 MACS derlemesinden ve 2026 Cochrane güncellemesinden önce yayımlandı. ESHRE 2023 (C - orta/zayıf kanıt)
HFEA’nın PICSI sayfasında, erkek kaynaklı nedenle ICSI yapılan çiftlerde canlı doğum için renk siyahtır. Bu gruptaki ileri yaştaki kadınlar için de siyahtır. Aynı gruptaki 35 yaş üstü kadınlarda düşük riskini azaltma için renk ise gridir. HFEA’nın IMSI sayfasında renk, hem çoğu hasta hem de erkek kaynaklı nedenle tedavi görenler için gridir. Her renk yalnızca belirtilen hasta grubu ve sonuç için geçerlidir.
AUA/ASRM’nin 2024 kılavuzu, sperm DNA hasarı testini kısırlığın ilk değerlendirmesinde önermiyor. Tekrarlayan gebelik kaybında ise erkeğin bu testle değerlendirilmesini öneriyor. Menide sperm olduğu halde DFI yüksekse, testisten alınan sperm bir seçenek olarak düşünülebilir. Kılavuz bunu zorunlu bir adım saymaz. AUA/ASRM 2024, öneri 16, 20 ve 32 (C - orta/zayıf kanıt)
Hangi Durumlarda Konuşulabilir?
Ek bir yöntem, yalnızca somut bir klinik soruya yanıt arıyorsa gündeme gelir. Kaynaklar bu soruları birbirinden ayırır. Tekrarlayan gebelik kaybında AUA/ASRM, erkekte sperm DNA hasarı testini öneriyor. DFI yüksek ve menide sperm varsa testisten alınan sperm bir seçenek olarak sayılıyor (AUA/ASRM 2024, öneri 20 ve 32). PICSI için düşükte azalma bulgusu orta kesinliktedir; canlı doğumda artış bulgusunun kesinliği düşüktür (Cochrane 2026).
Yüksek DFI, önceki düşükler ve döllenme sorunları aynı değerlendirmeyi gerektirmez. Yumurta olgunluğu, spermin durumu ve laboratuvar süreci birlikte ele alınır. Dr. Aksoy’un kayıtlı yaklaşımı bu ayrımı sayfanın sonundaki uzman katkısında açıklıyor.
Uzman katkısındaki bazı terimler: Abstinans, sperm örneği öncesi boşalmadan geçen süredir. İkinci ejakülat, ikinci boşalmada alınan örnektir. Teratozoospermi, normal şekilli sperm oranının düşük olmasıdır. Oosit yumurta hücresidir; aktivasyon ise döllenme sürecinin başlamasıdır. Varikosel de bu değerlendirmede ele alınabilen ayrı bir durumdur.
Dr. Aksoy’un 1 Eylül 2026 tarihli uzman katkısı, HABSelect’in canlı doğum ve ikincil düşük sonucuna dayanıyor. Haziran 2026’da yayımlanan Cochrane güncellemesi ise PICSI’nin düşüğü muhtemelen biraz azalttığını orta kesinlikte bildiriyor; ayrıntılar PICSI bölümünde.
Kapanış
Size bir ek yöntem önerildiyse, önce hangi sorunu çözmesinin beklendiğini sorun. Çalışmada sonuç olarak klinik gebelik mi, düşük mü, yoksa canlı doğum mu ölçülmüş? Sizin önceki tedavinizde bu seçimi destekleyen hangi bulgu var? Bu sorular, yöntemin adından çok size ne katabileceğini anlamanıza yardım eder.
Dr. Aksoy’a sorulan sorular
IMSI ile PICSI arasındaki fark tedavi seçiminizi nasıl etkiler?
IMSI yönteminde spermleri çok yüksek büyütmeyle inceleyerek şekil özelliklerine göre seçiyoruz. PICSI’de ise hiyalüronik aside bağlanabilen spermleri tercih ediyoruz; yani biri spermin görünümüne, diğeri biyolojik bir özelliğine dayanıyor. Ancak bu yöntemlerin standart mikroenjeksiyona göre canlı doğum şansını artırdığı güvenilir biçimde gösterilmiş değil. Bu nedenle ikisini de rutin olarak önermiyorum; karar verirken sperm sonuçlarını ve çiftin önceki tedavi deneyimlerini dikkate alıyorum.
MACS yöntemini ve güvenliğine ilişkin belirsizliği hastaya nasıl açıklarsınız?
MACS, manyetik parçacıklar yardımıyla hücre ölümüyle ilişkili bazı belirtileri taşıyan spermleri ayırmaya çalışan bir yöntem. Böylece DNA hasarı daha az olan spermleri seçmeyi amaçlıyoruz, ancak laboratuvarda daha iyi görünen sperm sonuçlarının daha fazla sağlıklı doğuma dönüştüğü henüz gösterilmiş değil. Güvenlik konusunda da önemli bir belirsizlik var: Bugüne kadar belirgin bir zarar gösterilmemiş olması, özellikle doğacak çocukların uzun dönem sağlığı açısından yeterli veriye sahip olduğumuz anlamına gelmiyor. Bu nedenle hastalarıma MACS’ı kanıtlanmış bir başarı artırma yöntemi olarak sunmuyorum.
IMSI, PICSI ve MACS birlikte uygulanabilir mi?
Evet, teknik olarak birlikte kullanılabilirler. Örneğin önce MACS ile belirli hücresel hasar belirtileri taşıyan spermler ayrılabilir, ardından PICSI veya IMSI ile ek seçim yapılabilir. Ancak üç yöntemi bir arada kullanmanın standart mikroenjeksiyona göre gebelik veya canlı doğum şansını artırdığı gösterilmiş değil. Bu nedenle daha fazla yöntem kullanmanın mutlaka daha iyi sonuç vereceğini düşünmüyorum. Ben sperm özelliklerine ve çiftin önceki tedavi sonuçlarına göre gerçekten gerekli olan yöntemi seçmeyi tercih ediyorum.
Üreme Tıbbı ve Yardımcı Üreme Teknikleri
Bilimsel inceleme ayrıntıları
- Kaynakların son tarandığı tarih:
- 29 Ekim 2026
- İnceleme kapsamı:
- IMSI, PICSI ve MACS; HABSelect 2019 (Lancet ve NIHR raporu), West 2022 alt analizi, Cochrane IMSI 2020, Cochrane ileri sperm seçimi 2026 (Garg), Gil Juliá 2021, Falquet Guillem MACS meta-analizi (2025 çevrim içi, 2026 dergi), ESHRE 2023 add-on önerileri, HFEA IMSI/PICSI değerlendirmeleri ve AUA/ASRM 2024 erkek infertilitesi kılavuzu (öneri 16, 20, 32).
- Bu güncellemede:
- 1 Eylül 2026 editoryal denetimi: künye ve portal sesi düzeltildi. Doç. Dr. Senai Aksoy’un aynı gün verdiği ve yayın onayı kayıtlı PICSI/MACS/IMSI karar yanıtı eklendi; şablon 2026-09’a yükseltildi. Aynı gün kaynak kimlikleri, sonuç paydaları, kurum değerlendirmelerinin hasta grubu kapsamı ve güncel MACS kanıtı yeniden kontrol edildi; tıbbi onay tamamlandı. 29 Ekim 2026 revizyonu: 2026 Cochrane güncellemesi, MACS meta-analizi, HFEA ve AUA/ASRM ifadeleri birincil kaynaklarla yeniden karşılaştırıldı; kanıt kutuları ve sade dil düzenlemesi yapıldı. Doç. Dr. Senai Aksoy üç SSS yanıtını ve gövde revizyonunu 29 Ekim 2026'da onayladı.
Kanıt durumu: C · Orta / Zayıf Vaka-kontrol veya gözlemsel veri ağırlıklı
Kaynaklar
13 referans
- 1
Miller D, Pavitt S, Sharma V et al. Physiological, hyaluronan-selected intracytoplasmic sperm injection for infertility treatment (HABSelect): a parallel, two-group, randomised trial. The Lancet (2019)
Bilimsel yayın
- 2
Kirkman-Brown J, Pavitt S, Khalaf Y et al. Sperm selection for assisted reproduction by prior hyaluronan binding: the HABSelect RCT. NIHR Efficacy and Mechanism Evaluation (2019)
Rapor
- 3
Human Fertilisation and Embryology Authority. Physiological intracytoplasmic sperm injection (PICSI) (2023)
Resmî web kaynağı
- 4
Human Fertilisation and Embryology Authority. Intracytoplasmic morphologic sperm injection (IMSI) (2023)
Resmî web kaynağı
- 5
Teixeira DM, Hadyme Miyague A, Barbosa MAP, Navarro PA, Raine-Fenning N, Nastri CO, Martins WP. Regular (ICSI) versus ultra-high magnification (IMSI) sperm selection for assisted reproduction. Cochrane Database of Systematic Reviews (2020)
Sistematik derleme
- 6
Garg A, Nakhla O, Steeper M, Afroz A, Lepine S, McDowell SJ, Kroon B, Glujovsky D, Yazdani A, Lensen S. Advanced sperm selection techniques for assisted reproduction. Cochrane Database of Systematic Reviews (2026)
Sistematik derleme
- 7
West R, Coomarasamy A, Frew L et al. Sperm selection with hyaluronic acid improved live birth outcomes among older couples and was connected to sperm DNA quality, potentially affecting all treatment outcomes. Human Reproduction (2022)
Bilimsel yayın
- 8
Gil Juliá M, Hervás I, Navarro-Gómez Lechón A, Quintana F, Amorós D, Pacheco A, González-Ravina C, Rivera-Egea R, Garrido N. Sperm Selection by Magnetic-Activated Cell Sorting before Microinjection of Autologous Oocytes Increases Cumulative Live Birth Rates with Limited Clinical Impact: A Retrospective Study in Unselected Males. Biology (2021)
Bilimsel yayın
- 9
Falquet Guillem M, Pacheco R, Gisbert-Iranzo A et al. Magnetic-activated cell sorting non-apoptotic sperm selection improves DNA fragmentation and reproductive outcomes: systematic review and meta-analysis. Reproductive BioMedicine Online (2026)
Sistematik derleme
- 10
ESHRE Add-ons Working Group, Lundin K, Bentzen JG, Bozdag G et al. Good practice recommendations on add-ons in reproductive medicine. Human Reproduction (2023)
Klinik rehber
- 11
American Urological Association; American Society for Reproductive Medicine. Diagnosis and Treatment of Infertility in Men: AUA/ASRM Guideline (2024)
Klinik rehber
- 12
Hasanen E, Elqusi K, ElTanbouly S et al. Editorial Expression of Concern: PICSI vs. MACS for abnormal sperm DNA fragmentation ICSI cases: a prospective randomized trial. Journal of Assisted Reproduction and Genetics (2025)
Bilimsel yayın
- 13
Franco JG Jr, Baruffi RL, Mauri AL, Petersen CG, Oliveira JB, Vagnini L. Significance of large nuclear vacuoles in human spermatozoa: implications for ICSI. Reproductive BioMedicine Online (2008)
Bilimsel yayın


